De Vesting Naarden

Stadswandeling met gids. Ontdek de verhalen van de vesting tijdens een stadsrondleiding met gids. Meer informatie vindt u op de website van de Gele Loods.

Naarden-Vesting kreeg in 1351 stadsrechten en is daarmee tot op de dag van vandaag de enige stad in het Gooi. Vanwege de strategische ligging werd Naarden in de 16e eeuw een militaire vesting en later onderdeel van de Hollandse Waterlinie.

1572 – Bloedbad van Naarden

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) koos Naarden de kant van Willem van Oranje, leider van de opstand tegen de Spanjaarden. De Hertog van Alva werd door de Spaanse koning naar de Nederlanden gestuurd om de orde te herstellen.

Op 1 december 1572 werd Naarden ingenomen door de Spaanse troepen. Als afschrikwekkend voorbeeld voor andere steden, werd vrijwel de hele bevolking uitgemoord en de stad in brand gestoken en vernietigd. Deze gebeurtenis is bekend als ‘Het Bloedbad van Naarden’.

1673 – Beleg van Naarden

In het Rampjaar 1672 werd Nederland aangevallen door Engeland, Frankrijk en de Bisdommen Keulen en Münster. Hierbij werd Naarden ingenomen door Koning Lodewijk XIV, die de vesting liet versterken met ravelijnen. De jonge Prins van Oranje werd aangesteld als Stadhouder Willem III om het land te redden. Hij stelde de Oude Hollandse Waterlinie in werking zodat de vijanden hun verdere invasie moesten staken. Het Beleg van Naarden in 1673, waarbij Naarden werd heroverd door de Stadhouder, vormde het keerpunt in de Hollandse Oorlog.

De vestingwerken van Naarden werden hierna in opdracht van Willem III gemoderniseerd volgens de principes van het Nieuw Nederlands Vestingstelsel; grote bastions voorzien van geschutskazematten en een stelsel van dubbele wallen en grachten. De bouw werd voltooid in 1685.

1814 – Beleg van Naarden

In 1810 lijft Napoleon het vier jaar eerder opgerichte Koninkrijk Holland in bij het Franse Keizerrijk. Een jaar later bezoekt de Keizer zijn Hollandse departementen, waarbij hij ook de vestingwerken van Naarden inspecteert. Naarden Vesting wordt bezet door een Frans garnizoen. Op 17 november 1813 wordt Naarden omsingeld door het net opgerichte Nederlandse leger. De omsingeling leidde tot een beleg van een halfjaar met hevige bombardementen. Pas nadat Napoleon afstand had gedaan van de troon, gaven de Fransen zich op 12 mei 1814 over.

1815-1940

In de 19e eeuw werd de vesting versterkt met de toevoeging van mortierkazematten en schuilruimten. Ten noorden van de vesting werd Fort Ronduit aangelegd en het Offensief van Naarden, de Fort Werken I t/m V bij Bussum.

Tijdens de mobilisatie aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog werd de vesting voor de laatste keer in staat van paraatheid gebracht. Na het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 gaf Nederland zich over. In de moderne oorlogsvoering bleken vestingen en waterlinies achterhaald als verdedigingwerken.

In de Vesting zijn veel militaire gebouwen gerestaureerd en hebben een nieuwe fuctie gekregen: het Arsenaal, de Promers Kazerne, de Mess, de Utrechtse Poort, etc.

Veel meer informatie over de geschiedenis van de vesting, de tijd van Napoleon, en de Hollandse Waterlinie vind je in het Nederlands Vestingmuseum